ضرورت بازنگری در نحوه مدیریت و سیاست‌های اسکودا

به مناسبت ۸ آذر، بیست و دومین سالروز تاسیس اسکودا

۲۲ سال پیش در چنین روزی اتحادیه سراسری کانون‌های وکلای دادگستری ایران (اسکودا) تاسیس شد.

ایجاد هماهنگی در اجرای وظایف مربوط به کانون های وکلا، تلاش جهت حفظ و حراست از استقلال نهاد وکالت و همچنین تدوین، تنقیح و پیشنهاد اصلاح مقررات وکالت از جمله اهداف اسکودا در اساسنامه اولیه تعیین گردید.

در طی این سال‌ها همواره بحث‌های مختلفی راجع‌به نحوه فعالیت اسکودا مطرح بود.

فلسفه تاسیس اتحادیه، ایجاد هماهنگی بین کانون‌ها در راستای اجرای وظایف کانون‌ها بوده است. یعنی سایر اهدافی که در اساسنامه به آن اشاره شده، در واقع وظایف کانون‌های وکلاست. بنابراین با توجه به آنچه در مقدمه اساسنامه اسکودا قید شده، همچنین با توجه به استقلال کانون‌ها، ماهیت قراردادی اتحادیه و چالش تقنینی، امکان گسترش حیطه اختیارات آن به صورت مستقل وجود نداشته است. اما در طول این سال‌ها به تدریج ساختار و تشکیلات اتحادیه گسترش یافت.

هرچند ضرورت وجود یک نهاد هماهنگ‌کننده در کانون‌های وکلا در راستای حفظ استقلال، ارتباط با قوا، اصلاح مقررات، برگزاری آزمون و … امری ضروری بود اما گسترش اختیارات آن به دیگر حوزه‌ها به گونه ای که بعضا کانون‌ها دچار انفعال شوند و نتوانند کارکرد سابق خود را در دفاع از استقلال کانون، دفع تهدایدات بیرونی و تعاملات انجام دهند، بر خلاف مصلحت نهاد وکالت است و به طرز تناقض‌گونه‌ای تمامیت اتحادیه را هم با مخاطره روبه رو می‌کند.

پیش‌تر هم بارها هشدار داده شده بود که فربه شدن اتحادیه موجب بروز چالش‌های مختلفی خواهد شد و این امر هم در سال‌های اخیر به گونه‌ای بیشتری بروز و ظهور پیدا کرد که قابل پیش بینی بود.

عدم مدیریت صحیح چالش‌های بیرونی و همینطور چالش حفظ جایگاه خود، به گونه‌ای مشهود ضرورت بازنگری در نحوه مدیریت و سیاست‌ها را نشان می‌دهد.

اتحادیه به لحاظ جایگاه خود می‌تواند در زمینه‌های مهمی ایفای نقش نماید. از جمله این که در ۲۹ کانون استانی ظرفیت‌های عظیمی جهت تعامل با قوا خصوصا مجلس وجود دارد که شاید از ده درصد آن نیز تا کنون بهره برده نشده است.
همچنین اتحادیه باید سرمایه‌گذاری صحیحی در امر رسانه و روابط عمومی انجام بدهد.

این امر صرفا با استفاده از افراد متخصص (غیروکیل) محقق خواهد شد که کانون‌ها بتوانند در سطح ملی آنچنان که شایسته نام بزرگ کانون وکلاست، نقش ایفا نمایند. لازم به ذکر است که نباید بحث حرفه‌ای رسانه و روابط عمومی را به اموری نظیر تاسیس پایگاه خبری که با توجه به تغییر مقتضیات زمانی وگسترش تکنولوژی در حال منسوخ شدن است، تنزل داد.

اکنون اتحادیه باید در وهله اول چالش جایگاه خود را حل کند و مقدمات برگزاری انتخابات را فراهم نماید. سپس با بازنگری در اهداف و کارکرد خود، چالش‌های اساسی نهاد وکالت از جمله در بحث تقنینی، اصلاح مقرراتی نظیر قانون تسهیل، بارگذاری صدور و تمدید و ابطال پروانه وکالت در سامانه و دیگر مقررات مضر به نهاد وکالت را حل کند و شرایط اصلاح آیین‌نامه لایحه استقلال را نیز فراهم نماید.

همچنین روابط عمومی و رسانه را به معنای واقعی کلمه متحول نموده و به صورت حرفه‌ای اداره کند.

در بحران‌های بیرونی نقش کلیدی‌تری ایفا کند و به صرف اموری نظیر انتشار بیانیه و برگزاری نشست (که ضروری است)اکتفا نشود.

در بحران‌های داخلی نهاد وکالت نیز نقش کدخدامنشانه گونه‌ای ایفا کند. برای مثال انفعال اتحادیه در بحران‌ انتخابات کانون وکلای مرکز، خلا این موضوع را به خوبی نشان می‌دهد.

احمدرضا اسعدی نژاد
عضو هیات مدیره کانون وکلای دادگستری مرکز
۸ آذر ۱۴۰۴